Fors lagere straffen in zaak dodelijke schietpartij Blaasbalg

DRONTEN - De 50-jarige Drontenaar, die op 9 september 2024 op de Blaasbalg iemand doodschoot en twee andere mensen verwondde, waarvan één iemand zwaar, is veroordeeld tot 12 jaar cel en tbs met dwangverpleging. Zijn 47-jarige vrouw, die verdacht werd van medeplichtigheid, is vrijgesproken.  

De straffen vallen fors lager uit dan het Openbaar Ministerie (OM) vier weken geleden heeft geëist. Tegen de man was 24 jaar cel en tbs met dwangverpleging geëist, tegen de vrouw 15 jaar cel. Het OM ging bij de man uit van voorbedachte rade, oftewel moord en twee pogingen tot moord. De rechtbank acht dat echter niet bewezen en heeft hem veroordeeld voor doodslag en twee pogingen tot doodslag.

Langlopende burenruzie

De schietpartij was het gevolg van een langlopende burenruzie. De twee hadden daarbij al jarenlang last van hun buren en gesprekken daarover liepen op niets uit. Uiteindelijk was er twee dagen voor de schietpartij ook melding gedaan bij de politie. Tegelijkertijd was de 50-jarige bang dat de burenruzie op geweld zou kunnen uitlopen, want hij meende dat de slachtoffers over vuurwapens beschikten. Daarom heeft hij eind juli 2024 zelf een vuurwapen met extra patroonhouder en munitie gekocht, om zichzelf en zijn gezin te beschermen.

Confrontatie

Die dag kwamen zijn buren, een 32-jarige man en zijn 39-jarige vrouw, samen met een 30-jarige vriend de straat ingereden. De 50-jarige wachtte hen op over de overlast te praten. Hij had zijn pistool achter zich in zijn broekband gestoken, omdat hij bang was dat zijn melding bij de politie verkeerd zou zijn gevallen bij zijn buren.

Uit beelden van twee deurbelcamera’s blijkt dat de man op rustige toon zijn buren aansprak over de overlast voordat de situatie escaleerde. De rechtbank maakt daaruit op dat er geen sprake is van een vooropgezet plan om de buren te doden. De zaak escaleerde echter wel snel. De 50-jarige begon te schieten op de twee slachtoffers die het dichtst bij hem stonden. Vervolgens liep hij naar de auto, waar het derde slachtoffer nog in zat. Ook dit slachtoffer werd neergeschoten. Na het herladen van zijn wapen schoot hij wederom op de eerste twee slachtoffers, die dan al voor dood op de grond lagen. In totaal werden er 14 schoten gelost. De 30-jarige vriend van de buren kwam om het leven. De buren raakten zwaargewond.

Geen voorbedachte raad

De officier van justitie sprak een maand geleden tijdens de rechtszitting van een ‘executie’, mede omdat de dader zijn wapen herlaadde en dus de tijd heeft gehad zijn acties te onderkennen. De rechtbank is het daar niet mee eens. ‘Alle handelingen, te weten het schieten op de slachtoffers, herladen en vervolgens weer schieten, hebben plaatsgevonden binnen een zeer kort tijdsbestek en moeten worden aangemerkt als één doorlopende actie. Niet is gebleken dat de verdachte op enig moment tijdens deze doorlopende actie een moment van kalm en rustig beraad heeft gehad. De rechtbank is daarom van oordeel dat niet kan worden bewezen dat de verdachte met voorbedachte raad heeft gehandeld.’

Het beroep van zijn advocaat op zelfverdediging wordt echter ook afgewezen door de rechtbank. ‘De verdachte heeft zichzelf in de situatie gebracht waardoor er een confrontatie is ontstaan met de latere slachtoffers. Hij heeft immers het initiatief genomen om in gesprek te gaan en daarmee is de confrontatie gestart. Daar komt bij dat niet is gebleken dat de verdachte zich niet had kunnen onttrekken aan de situatie.’

Persoonlijke omstandigheden

In de uitspraak houdt de rechtbank wel rekening met het feit dat de man PTSS heeft. ‘De verdachte is twee keer uitgezonden geweest naar Afghanistan en heeft hieraan een langdurige PTSS overgehouden. Deze stoornis was van invloed op de keuzevrijheid van de verdachte en hij is daardoor verminderd toerekenbaar voor de feiten. Het is een buitengewoon treurige en desastreuze samenloop van omstandigheden te achten dat juist deze getroebleerde veteraan naast buren kwam te wonen waarvan hij zoveel overlast heeft ondervonden. Dat deze overlast er is geweest blijkt wel uit de meldingen bij de politie, de verklaring van een getuige en het advies van de wijkagent aan de woningbouwvereniging om in ieder geval geen gezin met kinderen naast de slachtoffers te huisvesten. De door de verdachte ervaren overlast rechtvaardigt op geen enkele manier zijn buitensporig gewelddadige actie, maar onderstreept wel de genoemde samenloop van omstandigheden.’

Desondanks wil de rechtbank meer dan alleen tbs opleggen. De man heeft is die dag zelf de confrontatie aangegaan met de buren. ‘De rechtbank weegt ook mee dat het schietincident op klaarlichte dag in een woonwijk vlakbij een speeltuin heeft plaatsgevonden. Dit heeft uiteraard tot grote beroering geleid in Dronten. Een dergelijk gewelddadig feit heeft niet alleen ingrijpende gevolgen voor de slachtoffers, maar vergroot ook de onrust en het algemene gevoel van onveiligheid voor de directe omwonenden en de samenleving.’

Vrouw vrijgesproken

De 49-jarige vrouw van de schutter, die werd verdacht van medeplichtigheid, is vrijgesproken. Het OM concludeerde een maand geleden dat zij haar man heeft aangemoedigd en ook niets heeft gedaan om hem tegen te houden en/of de slachtoffers te helpen. De rechtbank komt tot een andere conclusie. ‘Er kan niet worden vastgesteld dat de vrouwelijke verdachte wist van het vuurwapen en rekening moest houden met de mogelijkheid dat er geschoten zou worden.’

Dat zij ‘maté, maté’ heeft geroepen (Papiamento voor ‘dood hem, dood haar’) toen zij in de deuropening stond en haar man zijn wapen trok, kan ook niet als medeplegen worden beschouwd, omdat die kreet vrijwel tegelijkertijd met het eerste schot werd geuit. Dat zij één van de slachtoffers een aantal keren heeft geschopt toen die op de grond lag, kan volgens de rechtbank ook niet worden gezien als een wezenlijke bijdrage aan de schietpartij zelf en is ook niet van voldoende gewicht in deze zaak voor een veroordeling.

Het Openbaar Ministerie heeft 14 dagen de tijd om in beroep te gaan tegen de uitspraak.